NGÀY SINH NHẬT Ý NGHĨA CHO BÉ THEO PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI

Bánh kem, bóng bay hay những món quà nhỏ xinh đều là thứ mà các bé mong đợi trong bữa tiệc sinh nhật của mình. Thế nhưng ba mẹ có bao giờ nghĩ rằng chỉ với một quả địa cầu và một ngọn nến, sinh nhật của bé đã có thể thêm phần ý nghĩa hơn rất nhiều không? Chúng ta hãy cùng khám phá xem cách mà các bé mừng sinh nhật trong lớp học Montessori có gì đặc biệt nhé.

Một ngọn nến sẽ được thắp sáng tượng trưng cho Mặt Trời. 12 cards tượng trưng cho 12 tháng trong một năm sẽ được xếp tỏa ra xung quanh ngọn nến, tượng trưng cho tia sáng từ Mặt Trời. Quả địa cầu (một học cụ trong lĩnh vực Culture trong phương pháp Montessori) sẽ cho các bé thấy hình ảnh mô phỏng của Trái Đất.

Giáo viên và các bé sẽ ngồi thành vòng tròn xung quanh Mặt Trời và 12 tháng trong năm, trong khi bạn nhỏ có sinh sinh nhật thì sẽ cầm quả địa cầu trên tay và đứng cạnh tháng sinh nhật của mình.

Cứ mỗi một năm trôi qua đánh dấu sự trưởng thành của bé, bé sẽ cầm quả địa cầu trên tay và đi một vòng xung quanh "Mặt Trời". Nếu bé đang mừng sinh nhật 5 tuổi của mình thì bé sẽ đi tổng cộng 5 vòng. Cứ mỗi một vòng như vậy thì ba mẹ hoặc giáo viên sẽ nhắc lại những gì bé đã đạt được ở độ tuổi đó. Bé sẽ kết thúc ngay đúng tại vị trí của tháng sinh nhật mà bé đã bắt đầu trước đó.

                                                             (Ảnh: bonghoanho.com)

Bằng cách này, trẻ có thể hiểu được rằng chúng ta đang sinh sống và tồn tại trên Trái Đất, trẻ biết được chu kỳ chuyển động 365 ngày đêm của Trái Đất xung quanh Mặt Trời tương ứng với một năm trôi qua. Hơn thế nữa, trẻ có thể nắm rõ hơn về các tháng trong một năm và đây cũng được xem như một cách thú vị để trẻ học đếm.

Khi kết thúc, bé có thể thổi nến và nhận những lời chúc mừng sinh nhật từ các bạn nhỏ cùng lớp. 

Với phương pháp Montessori, trẻ tuy còn nhỏ tuổi vẫn hoàn toàn có thể khám phá thế giới xung quanh chúng một cách chủ động và đầy hứng thú.

                                                                                                                                        (bonghoanho.com)

PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI - THÁCH THỨC CHO VIỆC ÁP DỤNG

Trên thực tế, đây là phương pháp giáo dục được hình thành từ đầu thế kỷ 20, hiện được áp dụng thành công tại không dưới 7.000 cơ sở giáo dục có chứng chỉ trên toàn thế giới. Montessori cũng được tích hợp vào các loại hình trường lớp khác nhau như mầm non, trường năng khiếu, trường cho trẻ khuyết tật, trường học đại chúng hoặc các lớp kỹ năng ngoại khóa.

Montessori hay giáo dục kỹ năng sống?

Phương pháp Montessori bắt đầu gây chú ý tại Việt Nam khi một số trường mầm non tư thục quảng cáo là nơi đầu tiên áp dụng phương pháp này. Lý thuyết về Montessori cũng xuất hiện khá nhiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng và được các bậc cha mẹ rất quan tâm trên một số diễn đàn và cộng đồng mạng nổi tiếng.

Quan tâm tìm hiểu, ai cũng có thể thấy phương pháp này cực kỳ hiệu quả khi giúp khơi dậy những khả năng tiềm tàng của mỗi đứa trẻ, giúp trẻ vượt lên trở thành cá nhân xuất sắc trong xã hội. Mặc dù vậy, rất nhiều người vẫn mơ hồ về cách thức và tiến trình giáo dục của Montessori.

Khi Montessori được đưa vào trường mầm non với những giáo cụ phù hợp, phòng học trang trí đẹp đẽ, cho phép trẻ tự do lựa chọn hoạt động mình ưa thích, các bậc phụ huynh cho rằng Montessori tập trung phát triển tính tự lập của trẻ, giúp trẻ nhận biết sớm hơn những bạn bè khác cùng trang lứa.

Cùng lúc, một số nhà văn hóa thiếu nhi và các tổ chức giáo dục cũng có các lớp học kỹ năng ngoại khóa, nhiều người lại quy Montessori vào mục đích chủ yếu là phát triển kỹ năng sống cho trẻ, giúp trẻ biết tự chăm sóc bản thân, và dĩ nhiên điều này chỉ được áp dụng ở độ tuổi nhất định.

Thật ra, nếu làm đúng cách, Montessori kỳ diệu hơn rất nhiều sự mong đợi ở các ông bố bà mẹ, có thể khiến một đứa trẻ bình thường cũng phát huy tối đa tiềm năng của mình để trở thành cá nhân nổi bật, xuất sắc, vượt trội trong số đông. Tuy nhiên, phương pháp giáo dục rất hiệu quả này đòi hỏi đầu tư xứng đáng về nguồn lực, đặc biệt là về chi phí và nhân lực.

Đầu tư cho Montessori ở trường mầm non

                                  

Cơ sở vật chất cho Montessori là một thách thức không nhỏ. Thế giới Montessori là “thế giới thu nhỏ” cho trẻ em. Bất cứ thứ gì có ở ngoài đời thực cũng có thể được “sao chép” lại để trở thành giáo cụ trong lớp học.

Một trường Montessori lý tưởng sẽ cần không gian rộng lớn cho các khu vực vận động ngoài trời, vườn cây, rau và hoa. Thêm vào đó, bộ giáo cụ nguyên bản cũng không đơn giản, phải là dụng cụ thật với kích thước phù hợp với trẻ, bằng chất liệu an toàn, đa phần phải nhập ngoại.

Trong lớp học Montessori có những bộ công cụ riêng để trẻ học sử dụng cúc bấm, nút thắt, dây buộc, học đếm hay học dùng dao nĩa trên bàn ăn… Chi phí giáo cụ riêng cho một lớp học như thế cũng mất không dưới 2.500 USD (trên 50 triệu đồng).

Nhân lực thực hiện phương pháp này cũng đòi hỏi phải có trình độ chuyên môn cao, phải trải qua khóa đào tạo về phương pháp Montessori dưới sự chỉ dạy của những giáo viên đã có chứng chỉ. Tại Mỹ, các giáo viên của một trường học Montessori đều phải tốt nghiệp Đại học, phải trải qua các khóa lý thuyết và thực hành phương pháp Montessori trong khoảng một năm.

Trong lớp học Montessori, giáo viên không giảng dạy mà là người định hướng cho trẻ trong những hoạt động khơi dậy tiềm năng cá nhân riêng có. Một người định hướng giỏi phải biết tôn trọng trẻ, tinh tế trong quan sát và nhận thức, đồng thời thực sự tạo được không gian hứng thú cho từng em bé trong lớp.

Mang những điều kiện trên đây làm “thang điểm” chấm cho các trường mầm non tại Hà Nội công bố thực hiện Montessori, có lẽ hiếm có nơi nào đủ chuẩn. Hầu hết các trường có Montessori mới chỉ dừng lại ở việc “áp dụng” những yếu tố phù hợp trong điều kiện cho phép.

(internet)

MONTESSORI - ƯU ĐIỂM, HẠN CHẾ TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM

Ưu điểm và hạn chế

Học sinh học trong một ngôi trường Montessori luôn thích đến lớp, có  tính kỷ luật cao, độc lập, biết cách tự suy nghĩ giải quyết vấn đề. Phương pháp này cũng ghi nhận thành công ở mọi đối tượng trẻ  em, bao gồm cả những trẻ gặp vấn đề về  trí tuệ, thể chất hoặc cả hai. Ở các nước Âu, Mỹ, các trường Montessori cũng dành cho mọi tầng lớp xã hội, từ thu nhập cao tới thấp, từ các cộng đồng trí thức tới người dân lao động. Tuy rằng cùng chung một triết lý, cùng dùng chung bộ giáo cụ, và nhiều quy chuẩn khác, chúng ta không bao giờ tìm thấy hai trường Montessori giống hệt nhau. Các chương trình Montessori “thích nghi” cao độ với mỗi đối tượng trẻ em khác nhau, thậm chí là với cả các bậc phụ huynh khác nhau và các giáo viên khác nhau; cho đến cả các vùng địa lý khác biệt cũng tạo nên những sự khác biệt cơ bản cho chương trình Montessori ở đó.

Là một trong những mô hình tốt nhất và nổi tiếng nhất thế giới, tuy nhiên theo đánh giá của một số nhà giáo dục, phương pháp của Montessori cũng có những điểm chưa hoàn hảo. Bà coi trọng sự phát triển trí tuệ hơn là mặt cảm xúc và xã hội của một đứa trẻ. “Người giáo viên Montessori giới thiệu trò chơi, sau đó lùi ra phía sau, cho phép trẻ tự làm công việc của mình. Trong quan điểm của bà, đồ vật - chứ không phải con người – là những giáo viên tốt nhất” (Kramer, 1976, trang 21). Thêm vào đó, bà không cổ vũ cho những câu chuyện cổ tích – ngày nay đã được chứng minh là rất tốt cho sự phát triển về tình cảm và nhận thức của trẻ em. Theo bà, “các câu chuyện tưởng tượng chỉ khuyến khích trẻ xa rời thực tế. Hơn nữa, khi trẻ em nghe truyện cổ tích, chúng thụ động tiếp nhận quan điểm, cảm giác của người lớn. Trẻ không tự mình suy nghĩ” (Montessori, 1917, trang 259).

Montessori trong bối cảnh Việt Nam

Với nhiều ưu điểm như vậy, nhưng việc đưa một chương trình Montessori “thực sự” vào Việt Nam không hề dễ dàng. Rào cản lớn nhất là chi phí và nhân lực.

Với yêu cầu môi trường học tập đẹp, tạo sự thoải mái cho học sinh, mọi đồ nội thất được thiết kế  riêng theo kích thước trẻ em, và theo chuẩn của Montessori, chi phí sẽ không hề rẻ. Giáo cụ dành cho phương pháp này, hiện nay theo hiểu biết của những người viết, là không sẵn có ở Việt Nam. Trong khi một bộ giáo cụ như vậy ở Mỹ bán với giá trên 2500 đô la (khoảng trên 50 triệu đồng Việt Nam), và chỉ dùng được cho một lớp học duy nhất – không thể chia ra cho nhiều lớp hoặc dùng chung.

Yêu cầu về  giáo viên của chương trình Montessori cũng rất ngặt nghèo. Ở Mỹ, ngoài việc phải có bằng đại học (bắt buộc), những người muốn thành giáo viên để làm việc trong các trường Montessori phải tham dự khóa đào tạo một năm bao gồm 10 tuần học lý thuyết, và một năm thực hành dưới sự hướng dẫn của các giáo viên đã có chứng chỉ. Chi phí cho các khóa học vào khoảng từ 4.000 tới 10.000 đô la Mỹ, phụ thuộc vào từng trung tâm đào tạo và chất lượng đào tạo. Hai tổ chức lớn nhất và được công nhận trên phạm vi toàn thế giới là Cộng đồng Montessori Mỹ (AMS) và Liên hiệp Montessori Quốc tế (AMI).

Với mức đầu tư và những yêu cầu nghiêm ngặt về cơ  sở vật chất và chất lượng giáo viên như trên, thông thường học phí của các trường Montessori ở Mỹ rơi vào mức cao ngay cả đối với người Mỹ.

Kết luận

Qua hàng trăm năm phát triển, các trường Montessori đã xây dựng được niềm tin và sự yên tâm ở các bậc phụ huynh trên toàn thế giới. Hiển nhiên, nếu có điều kiện để gửi con vào một trường như vậy là rất tốt. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh nên cảnh giác với vấn nạn hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng vốn vẫn xảy ra không chừa cả lĩnh vực giáo dục. Để nhận diện một trường Montessori thực sự, phụ huynh cần kiểm tra không chỉ cơ sở vật chất (phòng học thoáng đẹp, nội thất kích thước dành cho trẻ em, bộ giáo cụ chuẩn) mà còn phải yêu cầu nhà trường cung cấp chứng chỉ giáo viên Montessori của đội ngũ giáo viên và thông tin về nơi cấp các chứng chỉ đó. 

Một điểm nữa cần lưu ý, đó là, phương pháp giáo dục theo tiêu chuẩn Montessori không phải là phương pháp duy nhất tốt. Vẫn còn đó những mô hình khác tốt, và hợp lý với thu nhập của đại đa số người dân Việt Nam. Hy vọng các vị phụ huynh đủ tỉnh táo để nhận biết cái gì là tốt nhất với con mình.

(Ngô Bích Hằng)